GüneyKıbrıs 1 Ocak tarihinden itibaren Avrupa Birliği (AB) periyot Lideri oldu ve bu avantajı kullanarak yeni ataklara başladı. Katar ve BAE’yi yanına çekti, ABD, Fransa ve İsrail’e adada üs verdi, doğalgaz ve petrol arama faaliyetlerini hızlandırdı. Türkiye ve KKTC’nin de “Milli Mesele” olan Kıbrıs ve Doğu Akdeniz’deki varlığını artırarak sondaj ve sismik faaliyetlere yönelmesi, KKTC’nin de memleketler arası toplulukta tanınması için ön plana çıkması gerektiği vurgulanıyor.
GKRY lideri Hristodulidis “Dönem başkanlığı Kıbrıs için dönüm noktası ve gurur kaynağı” derken evvelki gün Lefkoşa’da yapılan merasime katılan Avrupa Komitesi Lideri Ursula Leyen, GKRY lideri Nikos Hristodulidis’e “Sevgili Niko” diye hitap etti.
“Afrodit’in doğum yerinde geleceğe umutla bakan bir Avrupa ülkesisiniz” dedi, KKTC’yi ise yok saydı.
Güney Kıbrıs, daha evvel netleşen AB periyot başkanlığı avantajını da kullanmaya başladı. Fransa Devlet Lideri Macron ile GKRY lideri Hristodulidis arasında 17 Aralık günü Stratejik Paydaşlık Muahedesi imzalandı.
DENİZ ÜSSÜ VE AFRODİT
Larnaka’daki Florakis Mari-Tatlısu Deniz üssü, Fransa- ABD ve İsrail’e tahsis edildi.
ABD üsse Sikorsky, Black Hawk, Chinook helikopterler ile dikey kalkış yapan V-22 Osprey hava aracı yerleştirdi.
Yılbaşındaki Küdüs toplantısında GKRY- İsrail ve Yunanistan’ın 2 bin 500 kişilik ortak ordu kurması benimsenirken Limasol açıklarındaki Afrodit deniz parselinden çıkarılacak doğalgazın İsrail üzerinden taşınması için de Deniz İlişki Sınırı (GSİ) yapılması kararlaştırıldı.
İsrail’in doğalgaz yatağı “Leviathan” deniz parseline yakın olan Afrodit bölgesinde 6 trilyon kübik doğalgaz rezervi tespit edilmişti.
UMMAN VE DOST KATAR
GKR 15 Aralık günü Lübnan ile Deniz Yetki Alanları Katar ve BAE ile de Ekonomik İşbirliği muahedesi yaptı. Bu muahede ile memleketler arası şirketler, Kıbrıs İsrail ve Lübnan ortasındaki sularda doğalgaz ve petrol arayabilecek, bulunan alanları da ortak biçimde işletebilecek.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Ekim ayında ziyaret ettiği Umman’ın Lefkoşa Büyükelçiliği ise Ulusal Gün iletisinde Güney Kıbrıs’ın yanında olduklarını açıkladı. Katar Buyruğu Al Sani’nin Güney Kıbrıs’a yaptığı ziyaretin ardından GKRY lideri Hristodulidis de 3. kere Katar’a gitti, iki ülke ortasında işbirliği muahedeleri imzalandı. 14 Aralık günü Güney Kıbrıs’a giden BAE Buyruğu Al Nahyan ise LNG terminali kurulmasını kararlaştırdı.
Somali’ye sismik gemi gönderdik, balıkçılık mutabakatı imzaladık, uzay limanı kuracağız
Hesapsız adımlar karşı cephe yarattı
Bu gelişmeler yaşanırken Türkiye’nin de, bir mühlet evvel çekildiği Doğu Akdeniz ve Kıbrıs’ta tekrar petrol ve doğalgaz için sismik ve sondaj faaliyetine başlaması bekleniyor. Bu ortada Somali’ye sismik gemi gönderildi ve 17 Aralık günü de balıkçılık mutabakatı imzalanıp uydu fırlatma maksadıyla Uzay Limanı kurulmasını kararlaştırıldı. Törene Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile Genelkurmay Lideri Selçuk Bayraktaroğlu, Somali Ulaştırma ve Balıkçılık Bakanları katıldı. CHP Genel Lider yardımcısı Büyükelçi Namık Tan, “Hesapsız adımlar Doğu Akdeniz’de karşımızda Yunanistan-GKRY-İsrail-Mısır cephesi yarattı” dedi.
Erdoğan ve Somali Cumhurbaşkanı Hasan Pir Mahmud basın toplantısıyla işbirliğini duyurdu.
Türk cumhuriyetleri bile kabul etti
Güney Kıbrıs bu ataklarla öne geçti
TBMM Dışişleri Komitesi üyesi CHP’li Utku Çakırözer de SÖZCÜ’ye yaptığı açıklamada Güney Kıbrıs’ın daha evvelki atılımları ile de ön plana geçtiğini belirtip Doğu Akdeniz’deki gelişmeleri şöyle sıraladı:
– İsrail’den Barak MX Hava Savunma Sistemi aldı. Menzili Türkiye’nin güneyine kadar uzanıyor.
– AB Güney Kıbrıs’a, 1 milyar 181 milyon Euro savunma dayanağı verdi.
– GKRY, Türk sondaj gemileri bölgeden çekilince, ABD- Katar-Norveç dayanaklı petrol ve doğalgaz arama faaliyetlerini arttırdı, bölgede hakimiyet kurdu.
– Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan ile Tacikistan Rum tezlerini kabul etti. Güney Kıbrıs’ta büyükelçilik açtı.
– ABD Türk-Yunan istikrarını bozarak askeri üsler kurdu. Savunma mutabakatları imzaladı ve Güney Kıbrıs’a silah ambargosunu kaldırdı.
– ABD-Fransa-İsrail-İngiltere-İtalya ile birlikte Kıbrıs adası etrafında “İntikam tanrıçası” “Nemesis’’ ismini verdiği tatbikat yaptı.
– Yunanistan ve GKRY, ABD Kongresindeki lobi faaliyeti ile Türkiye’ye yapılacak silah satışlarının Yunanistan-Güney Kıbrıs-İngiltere ve İsrail’in egemenliğini ihlal etmemesi koşuluna bağlanması için karar tasarısı hazırlatma teşebbüsünde bulundu.
Bu üç boru çizgisi boşa çıkacak
1. ANAP (Trans Anadolu Do ğalgaz Boru Hattı) Azerbaycan gazını Gürcistan’dan Yunanistan hududuna taşıyor. 2018’den beri faal. Avrupa alternatif çizgilere yönelirse, TANAP’ın kapasite artırımı planı kadük kalabilir. Doğu Akdeniz gazı TANAP yerine EastMed’e entegre olursa, Türkiye’nin “enerji köprüsü” tezi zayıflar.
2. TürkAkım (TurkStream) Karadeniz altından Trakya’ya, oradan Avrupa’ya Rus gazını taşıyor. AB’nin 2027’de Rus gazını büsbütün bırakma planı bu sınırı büsbütün devre dışı bırakabilir. Türkiye bu çizgileri iç tüketim için kullanmaya devam etse de dış pazarda tesiri azalacak.
3. Doğu Akdeniz Sınırı (Fiilen hiç başlamadı)
İsrail gazının Avrupa’ya taşınması planı, EastMed sınırı tercih edilirse tarihe karışabilir. Türkiye bypass edilirse, bölgedeki güç ticaretinde yalnızca bir “izleyici” kalabiliriz.
Bunlar da Rum Kesimi’nin hatları
Güney Kıbrıs’ın Türkiye’ye alternatif deniz nakliyatı planları
1. EastMed Boru Sınırı Projesi İsrail’den başlayıp Güney Kıbrıs ve Yunanistan üzerinden İtalya’ya uzanan 1900 km’lik devasa bir çizgi. 2030 gayeli, AB dayanaklı bir proje. Coğrafik olarak Türkiye’nin deniz yetki alanlarından geçme zaruriliği nedeniyle tartışmaların odağında.
2. Vasilikos LNG Terminali (Güney Kıbrıs) Deniz yolu (LNG Tankerleri) ile Avrupa ve Asya pazarları, Yunanistan, İtalya, Fransa üzere ülkelere ihracat. 2026-2027 yıllarında tamamlanması bekleniyor. Türkiye’nin transit rolüne alternatif bir “deniz köprüsü” kurmayı amaçlıyor.
3. Yunanistan-Bulgaristan-Güney Gaz Koridoru Teması Amaç Avrupa’nın Rus gazına olan bağımlılığını bitirmek. Dedeağaç LNG Terminali 2024 sonunda devreye girdi. Bu güzergâh, Azerbaycan gazını şimdiden taşıyor, ileride İsrail gazı da taşınacak.
Kaynak: Sözcü
Bir yanıt bırakın